VPN gerekli mi? Dürüst bir kontrol listesi

VPN, dar bir görevi olan basit bir araçtır. Etrafındaki pazarlama ise çok daha fazlasını vaat eder. Bu kontrol listesi ikisini birbirinden ayırır; böylece bir VPN’e yalnızca gerçekten yaşadığınız bir sorunu çözüyorsa para ödersiniz.

VPN neyi değiştirir?

Bir VPN’i açtığınızda cihazınız, VPN sağlayıcısının işlettiği bir sunucuya şifreli bir tünel kurar ve trafiğiniz internete oradan çıkar. Üç şey değişir:

1. Bağlı olduğunuz ağ artık ne yaptığınızı göremez. İnternet sağlayıcınız, işvereniniz, okulunuz ya da kafenin Wi-Fi’ı yalnızca bir VPN sunucusuna bağlı olduğunuzu ve ne kadar veri aktardığınızı görür.
2. Ziyaret ettiğiniz siteler sizin IP adresiniz yerine VPN sunucusunun IP adresini görür. IP adresinizden yaklaşık konumunuzu ya da internet sağlayıcınızı artık çıkaramazlar. Web sitelerinin sizden hangi adresi aldığını görebilir ve bu adresin değiştiğini kontrol edebilirsiniz.
3. Sunucu neredeyse siz de oradaymış gibi görünürsünüz. Başka bir ülkedeki bir sunucuyu seçerseniz hizmetler size o ülkeden gelen bir ziyaretçi gibi davranır.

Hepsi bu kadar. Bir VPN’in yaptığı söylenen diğer her şey ya bu üç noktanın bir sonucudur ya da uygulamaya eklenmiş ek bir özelliktir.

VPN neyi değiştirmez?

• Sizi anonim yapmaz. Güveninizi internet sağlayıcınızdan VPN sağlayıcısına taşımış olursunuz; VPN sağlayıcısı teknik olarak internet sağlayıcınızın görebildiği şeylerin aynısını görebilir. Web siteleri, oturum açtığınızda, çerezler ve tarayıcınızın parmak izi sayesinde sizi yine tanır.
• Sizi kötü amaçlı yazılımlara, oltalamaya (phishing) veya dolandırıcılığa karşı korumaz. Bazı VPN uygulamaları bilinen zararlı alan adları için bir engelleme listesiyle gelir; bu biraz işe yarar ama yazılım güncellemelerinin ve dikkatli olmanın yerini tutmaz.
• Zaten şifreli olan bağlantılara pek bir şey katmaz. Bugün neredeyse her web sitesi ve uygulama HTTPS kullanıyor. Bankacılık ve şifreler dahil bu trafiğin içeriği, VPN olsun ya da olmasın, ağdaki başkaları tarafından zaten okunamaz.
• Yasa dışı olanı yasal hâle getirmez.

VPN ne zaman parasına değer?

Paranızı ne zaman cebinizde tutabilirsiniz?

• Kendi ülkenizde internet bankacılığı ve alışveriş. Zaten şifreli. Bir VPN anlamlı bir şey katmaz ve bazen ek dolandırıcılık kontrollerini tetikler.
• Ücretli yayın aboneliklerinizi AB içinde tatildeyken izlemek. Bu, bir AB ülkesinden alınmış abonelikler için ve başka bir AB üye ülkesinde geçici olarak bulunduğunuz süre için geçerlidir; Türkiye AB üyesi olmadığından Türkiye’de geçerli değildir. AB’nin taşınabilirlik düzenlemesi olan (AB) 2017/1128 sayılı Tüzük, 1 Nisan 2018’den bu yana ücretli çevrim içi içerik hizmetlerinin, abonelerine başka bir üye ülkede geçici olarak bulundukları sürece kendi ülkelerindeki kataloğa erişim sağlamasını zorunlu tutar. Bazı kamu yayıncılarının uygulamaları gibi ücretsiz hizmetler bu kurala katılmayı seçebilir ama zorunda değildir.
• Genel olarak “bilgisayar korsanlarından korunmak”. Güncellemeler, bir şifre yöneticisi ve iki adımlı doğrulama çok daha fazlasını yapar.
• Oturum açtığınız sitelerden gizlenmek. Oturum açtığınız için kim olduğunuzu zaten bilirler.

Bir VPN almaya karar verirseniz

Yıldız puanlarına değil, doğrulayabileceğiniz şeylere göre karşılaştırın:

• Yenileme dahil toplam fiyat. Düşük aylık rakam genellikle yalnızca peşin ödenen uzun bir ilk dönem için geçerlidir. Bkz. bir VPN gerçekte ne kadar tutar.
• İade süresi; böylece VPN’i gerçekten kullandığınız hizmetlerle deneyebilir, işinize yaramazsa paranızı geri alabilirsiniz.
• Arkasında kimin olduğu ve iddialarının denetlenip denetlenmediği. Kayıt tutmama (no-logs) vaadi bir iddiadır; kapsamı yayımlanmış bağımsız bir denetim ise kanıttır.
• Cihazlarınızı ve ihtiyacınız olan özellikleri destekleyip desteklemediği; örneğin port yönlendirme, bir Linux uygulaması veya yönlendirici desteği.

Sağlayıcılara genel bakış sayfası bu bilgileri, her birinin kaynağıyla birlikte yan yana listeler.