Heb je een VPN nodig? Een eerlijke checklist

Een VPN is een eenvoudig hulpmiddel met een beperkte taak. De reclame errond belooft veel meer. Deze checklist haalt die twee uit elkaar, zodat je enkel voor een VPN betaalt als hij een probleem oplost dat je echt hebt.

Wat een VPN verandert

Zet je een VPN aan, dan bouwt je toestel een versleutelde tunnel naar een server van de VPN-aanbieder, en vertrekt je verkeer van daaruit het internet op. Drie dingen veranderen:

1. Het netwerk waarop je zit, ziet niet meer wat je doet. Je internetprovider, werkgever, school of de wifi van het café ziet enkel dat je met een VPN-server verbonden bent, en hoeveel data je verstuurt.
2. De sites die je bezoekt, zien het IP-adres van de VPN-server in plaats van het jouwe. Ze kunnen je geschatte locatie en je internetprovider niet meer afleiden uit je IP-adres. Je kunt zien welk adres websites van jou krijgen en nagaan of het verandert.
3. Je lijkt te zijn waar de server staat. Kies een server in een ander land en diensten behandelen je als een bezoeker van daar.

Dat is alles. Al het andere dat een VPN zou doen, is een gevolg van die drie punten of een extra functie die in de app is meegeleverd.

Wat een VPN niet verandert

• Hij maakt je niet anoniem. Je verlegt je vertrouwen van je internetprovider naar de VPN-aanbieder, die technisch hetzelfde kan zien als je internetprovider vroeger. Websites herkennen je nog altijd als je inlogt, via cookies en via de fingerprint van je browser.
• Hij beschermt je niet tegen malware, phishing of oplichting. Sommige VPN-apps bevatten een blokkeerlijst voor bekende kwaadaardige domeinen. Dat helpt een beetje, maar vervangt geen software-updates en gezond wantrouwen.
• Hij voegt weinig toe aan verbindingen die al versleuteld zijn. Zo goed als elke website en app gebruikt vandaag HTTPS. De inhoud van dat verkeer, ook bankieren en wachtwoorden, is al onleesbaar voor anderen op het netwerk, met of zonder VPN.
• Wat verboden is, blijft verboden.

Wanneer een VPN zijn geld waard is

Wanneer je je geld kunt houden

• Thuis internetbankieren en online winkelen. Dat is al versleuteld. Een VPN voegt niets wezenlijks toe en lokt soms extra fraudecontroles uit.
• Op vakantie in de EU naar je betaalde streamingabonnementen kijken. De Europese portabiliteitsverordening, Verordening (EU) 2017/1128, verplicht betaalde online-inhoudsdiensten sinds 1 april 2018 om abonnees toegang te geven tot hun thuisaanbod wanneer ze tijdelijk in een andere lidstaat verblijven. Gratis diensten, zoals de apps van sommige openbare omroepen, mogen meedoen maar moeten niet.
• “Veilig zijn voor hackers” in het algemeen. Updates, een wachtwoordbeheerder en tweestapsverificatie doen veel meer.
• Je verbergen voor de sites waarop je inlogt. Die weten wie je bent, want je bent ingelogd.

Als je er toch een wil

Vergelijk op dingen die je kunt nagaan in plaats van op sterren:

• De totale prijs, verlenging inbegrepen. Het lage maandbedrag geldt meestal enkel voor een lange eerste periode die je vooraf betaalt. Zie wat een VPN echt kost.
• De geld-terug-termijn, zodat je de VPN kunt testen met de diensten die je echt gebruikt en je geld terugkrijgt als het voor jou niet werkt.
• Wie erachter zit en of zijn beweringen geauditeerd zijn. Een no-logs-belofte is een bewering; een onafhankelijke audit met gepubliceerde scope is bewijs.
• Of hij je toestellen en de functies die je nodig hebt ondersteunt, zoals port forwarding, een Linux-app of gebruik op je router.

Het overzicht van aanbieders zet die feiten naast elkaar, telkens met bron.